Grootschalige uitbreiding van agrarische opslag

Aan de Suermondsweg in Smilde wordt een bestaande agrarische opslaglocatie uitgebreid om het bedrijf klaar te maken voor de toekomst. Op het erf staat momenteel een loods, die wordt gebruikt voor de opslag en overslag van onder meer uien en graanoogst. Ook bevindt zich hier een 70-tons weegbrug, die op aanvraag door agrariërs uit de omgeving kan worden gebruikt.
De bestaande capaciteit was echter niet voldoende voor de toekomstige bedrijfsvoering. Daarom is een forse uitbreiding ontworpen met een nieuwe bewaarloods en een grote overkapping. Opvallend aan dit project is dat de omvang van de uitbreiding planologisch grotendeels al mogelijk was. De BOPA was uiteindelijk nodig voor één heel specifiek onderdeel: de benodigde extra goot- en bouwhoogte.

Het plan voorziet in een nieuwe bewaarloods, specifiek voor de opslag en bewaring van uien. Tussen de bestaande en nieuwe loods wordt daarnaast een overkapping gerealiseerd. Hierdoor kunnen de uien ook tijdens het in- en uitschuren droog worden gehouden, wat belangrijk is voor de kwaliteit en houdbaarheid van het product.
Het uiteindelijke ontwerp bestaat uit drie aan elkaar gekoppelde volumes die gezamenlijk één architectonisch geheel vormen. De kappen hebben dezelfde helling en lopen in oostelijke richting op van kleiner naar groter. Zo wordt ondanks de aanzienlijke omvang van de bedrijfsbebouwing gezocht naar een duidelijke en samenhangende vorm.

De locatie heeft al een agrarische bestemming en de nieuwe bewaarloods en overkapping passen qua functie, situering en oppervlakte binnen de geldende planologische mogelijkheden. De gemeente Midden-Drenthe had in het eerdere vooroverleg dan ook aangegeven dat de ontwikkeling op deze onderdelen in beginsel rechtstreeks kon worden toegestaan.
De strijdigheid ontstond pas bij de benodigde maatvoering. Het omgevingsplan staat voor bedrijfsgebouwen en bijbehorende overkappingen een maximale goothoogte van 5 meter en bouwhoogte van 12 meter toe. Voor de nieuwe bewaarloods zijn een goothoogte van 7 meter en een bouwhoogte van 13,51 meter nodig. BNO heeft specifiek voor deze afwijkingen een BOPA-motivering opgesteld. De agrarische functie zelf verandert niet en ook op andere onderdelen bestaat geen strijdigheid met het geldende planologische kader.

De extra hoogte is niet gekozen om simpelweg meer bouwvolume te creëren, maar volgt rechtstreeks uit de bedrijfsvoering. Uien worden opgeslagen in houten tonskisten van circa 1,25 meter hoog, die met heftrucks in meerdere lagen worden gestapeld. Om de beschikbare vloeroppervlakte efficiënt te benutten en de kisten veilig te kunnen opslaan, is meer interne hoogte noodzakelijk.
Tegelijkertijd moest worden voorkomen dat de grotere bouwmassa te dominant zou worden in het open agrarische landschap. Daarom is samen met de dorpsbouwmeester gezocht naar een passende vormgeving. Door de bebouwing te concentreren bij de bestaande loods en te werken met drie gekoppelde volumes ontstaat een compact erf in plaats van verspreide bedrijfsbebouwing. Ook het oplopende kapprofiel en de architectonische uitwerking zijn bewust ingezet om de schaal van het complex beter in het landschap op te nemen.
Vanwege de ligging op circa 1,2 kilometer van Natura 2000-gebied Witterveld is daarnaast een AERIUS-berekening uitgevoerd. Daaruit bleek geen significante toename van stikstofdepositie. Ook natuur vormde daarmee geen belemmering voor de uitbreiding.
Zo maakt een relatief beperkte planologische afwijking in bouwhoogte een omvangrijke modernisering van het agrarische bedrijf mogelijk, waarbij functionaliteit, landschappelijke inpassing en toekomstbestendige opslag zorgvuldig met elkaar zijn gecombineerd.