Vooruitdenken met een pre-mantelzorgwoning

Aan de Marderhoek in Oudemirdum wilden de initiatiefnemers niet wachten tot zorg daadwerkelijk noodzakelijk wordt. De wens was om nu al woonruimte te creëren voor hun (schoon)ouders, zodat zij op hetzelfde perceel kunnen wonen en toekomstige ondersteuning of mantelzorg dichtbij kan worden georganiseerd.
Juist dat vooruitdenken maakte deze ontwikkeling bijzonder. Bij een reguliere mantelzorgwoning is doorgaans al sprake van een concrete zorgbehoefte. In dit geval ging het om pre-mantelzorg: anticiperen op een toekomstige situatie waarin zorg waarschijnlijk nodig wordt.

Met de verleende omgevingsvergunning kan op het perceel een zelfstandige pre-mantelzorgwoning worden gerealiseerd. Daardoor kunnen twee generaties dicht bij elkaar wonen, terwijl beide huishoudens hun eigen woonruimte behouden.
De ontwikkeling biedt daarmee niet alleen een oplossing voor de huidige woonwens, maar creëert ook een duurzame woonsituatie voor de toekomst. Wanneer de zorgbehoefte toeneemt, kunnen familieleden ondersteuning bieden zonder dat eerst opnieuw naar geschikte huisvesting hoeft te worden gezocht.

Omdat er op het moment van de aanvraag nog geen concrete mantelzorgbehoefte bestond, kon niet zonder meer gebruik worden gemaakt van de mogelijkheden die gelden voor een reguliere mantelzorgwoning. De ontwikkeling paste daardoor niet rechtstreeks binnen het geldende omgevingsplan.
BNO heeft voor het initiatief een BOPA-motivering opgesteld. Daarin is onderbouwd waarom het toevoegen van de pre-mantelzorgwoning op deze locatie ruimtelijk aanvaardbaar is en hoe de ontwikkeling zich verhoudt tot het bestaande woonperceel en de omgeving.

De belangrijkste uitdaging was het onderscheid tussen mantelzorg en pre-mantelzorg. Waar bij mantelzorg de zorgrelatie al aanwezig is, wordt bij pre-mantelzorg juist vooruitgelopen op een toekomstige zorgvraag. Daardoor vraagt de planologische onderbouwing om een andere afweging.
In de BOPA is daarom niet alleen gekeken naar de toekomstige zorgsituatie, maar ook naar de ruimtelijke gevolgen van een extra woning op het perceel en de passendheid binnen de omgeving.
Door deze aspecten zorgvuldig in samenhang te motiveren, kon ruimte worden geboden aan een woonvorm waarbij familieleden zelfstandig wonen, maar tegelijkertijd voorbereid zijn op de zorgvraag van later.