Van aardappelbewaarschuur uit 1934 naar karaktervolle schuurwoning

Aan de Zuidwending in Veendam staat een voormalige aardappelbewaarschuur uit 1934. De schuur maakte vroeger onderdeel uit van een verderop gelegen agrarisch bedrijf, maar na beëindiging van de agrarische activiteiten en een eerdere planologische wijziging verloor het gebouw zijn oorspronkelijke functie. De schuur bleef achter met een agrarische bestemming en werd nog nauwelijks gebruikt.
De initiatiefnemers zagen juist mogelijkheden om het karakteristieke gebouw te behouden en te transformeren tot een volwaardige schuurwoning. Daarmee krijgt bestaand agrarisch vastgoed een nieuwe toekomst, zonder dat daarvoor nieuwe bebouwing in het buitengebied hoeft te worden toegevoegd.

Het plan voorziet in de transformatie van de bestaande schuur naar één woning met een inpandige berging en garage. De bestaande bouwmassa blijft volledig behouden. Het woongedeelte wordt aan de voorzijde ingericht, terwijl het achterste gedeelte ruimte biedt aan de berging en garage. Aan de buitenzijde zijn slechts beperkte aanpassingen nodig, met name het toevoegen van ramen om voldoende daglicht in de nieuwe woning te brengen.
Ook het erf verandert mee met de nieuwe functie. Het onbebouwde gedeelte wordt ingericht als tuin, waardoor het terrein een duidelijker woonkarakter krijgt en beter aansluit bij de lintbebouwing langs de Zuidwending.

Planologisch was de situatie bijzonder. De schuur heeft nog altijd een agrarische bestemming, terwijl een bedrijfswoning op het perceel expliciet is uitgesloten. Regulier wonen was daardoor niet toegestaan. Voor de nieuwe situatie is aansluiting gezocht bij de bestemming ‘Wonen – Voormalige boerderijen’. De beoogde woning past binnen de bouwregels van die bestemming; de belangrijkste afwijking bestaat daarmee uit de functiewijziging van agrarisch naar wonen.
BNO heeft hiervoor een BOPA-motivering opgesteld. Daarin zijn naast de functiewijziging ook de effecten op onder meer geluid, geur, bodem, natuur, parkeren en de landschappelijke en cultuurhistorische waarden van de locatie beoordeeld.

De kracht van het plan – behoud van de bestaande schuur – zorgde tegelijkertijd voor enkele belangrijke aandachtspunten. De Zuidwending is een doorgaande weg en de nieuwe woning is daarmee een geluidgevoelige functie. Uit akoestisch onderzoek bleek een geluidbelasting van 59 dB op de maatgevende voorgevel. Dat ligt boven de standaardwaarde van 53 dB, maar ruim onder de grenswaarde van 70 dB. Bovendien beschikt het ontwerp over geluidluwe gevels en kan met bouwkundige maatregelen aan de vereiste binnenwaarde worden voldaan.
Daarnaast ligt de locatie in een gemengd lint met onder meer agrarische bedrijven, intensieve veehouderijen, een manege en een dorpshuis. Daarom moest worden aangetoond dat de nieuwe woonfunctie enerzijds een goed woon- en leefklimaat heeft en anderzijds de bestaande bedrijven niet belemmert. Uit de beoordeling blijkt dat aan de relevante richtafstanden voor onder meer geluid en geur wordt voldaan.
Zo wordt een nagenoeg ongebruikte agrarische schuur behouden en krijgt deze, met respect voor de oorspronkelijke vorm en het karakter van het Veendammer lint, een duurzame nieuwe functie als woning.