Rijksmonumentale boerderij splitsen naar drie woningen

Aan de Oosterboerweg in Meppel staat een historische boerderij die al sinds het einde van de negentiende eeuw deel uitmaakt van deze plek. Het gebouw is aangewezen als rijksmonument en ligt tegenwoordig midden in de woonwijk Oosterboer. De initiatiefnemer wil de bestaande woning splitsen in drie zelfstandige wooneenheden, zonder daarbij de bestaande bouwmassa uit te breiden.
Daarmee ontstaat extra woonruimte binnen een bestaand monumentaal gebouw en krijgt de boerderij tegelijkertijd een toekomstbestendige invulling.

Het plan voorziet in drie zelfstandige woningen binnen het bestaande hoofdgebouw. Er wordt dus geen nieuwe woningbouwmassa toegevoegd; de beschikbare ruimte in de monumentale boerderij wordt efficiënter benut. De drie woningen zijn bovendien voorzien als betaalbare woningen onder de NHG-grens. Daarmee sluit het initiatief aan bij het gemeentelijke beleid om via kleinschalige inbreiding meer betaalbare woonruimte toe te voegen.
De ontwikkeling vormt tegelijkertijd een aanleiding om het hoofdgebouw en het erf verder op te knappen. Volgens de onderbouwing verkeert het pand op onderdelen in achterstallig onderhoud en is het erf momenteel rommelig ingericht. De herontwikkeling kan daardoor naast extra woningen ook een ruimtelijke kwaliteitsverbetering opleveren.

Bijzonder aan deze ontwikkeling is dat hiervoor geen BOPA, maar een binnenplanse omgevingsplanactiviteit (OPA) nodig is. De locatie heeft al een woonbestemming. In het gemeentelijke paraplubestemmingsplan voor woningsplitsing en woningomzetting is bovendien een mogelijkheid opgenomen om met een omgevingsvergunning meerdere woningen binnen één hoofdgebouw toe te staan.
BNO heeft de aanvraag daarom getoetst aan de specifieke voorwaarden voor woningsplitsing. Daarbij is onder meer gekeken naar het woningbouwprogramma, het straat- en bebouwingsbeeld, woon- en leefklimaat, verkeersveiligheid, parkeren, sociale veiligheid, cultuurhistorie en de gebruiksmogelijkheden van aangrenzende percelen.

Het belangrijkste aandachtspunt binnen dit project is zonder twijfel de monumentale status van de boerderij. Het toevoegen van meerdere woningen moet mogelijk worden gemaakt zonder dat de cultuurhistorische waarden van het rijksmonument verloren gaan.
Daarom is het plan voorgelegd aan de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. De RCE heeft positief geadviseerd. De splitsing vindt plaats binnen de bestaande bouwmassa en hoofdstructuur en tast volgens de onderbouwing geen karakteristieke onderdelen aan. Tegelijkertijd biedt het nieuwe gebruik juist perspectief op herstel en duurzaam behoud van het monument.
Ook de gemeente Meppel heeft in het vooroverleg positief op de ontwikkeling gereageerd. Daarmee ontstaat een combinatie van monumentenbehoud en woningtoevoeging: een historische boerderij blijft behouden, terwijl binnen hetzelfde gebouw drie nieuwe woningen kunnen worden gerealiseerd.