Natuurbeheer en woonkwaliteit combineren op landgoed aan de Gravinnepoel

Aan de Bybaen in Uitwellingerga ligt een ruim opgezet landgoed direct aan de Gravinnepoel, in een omgeving waar natuur, water en recreatie samenkomen. Op het terrein bevinden zich onder meer een (recreatie)woning, bijgebouw, carport en tennisbaan. De eigenaren willen het landgoed verder ontwikkelen met een veldschuur voor het natuurbeheer en een buitenzwembad voor privégebruik.
De ontwikkeling maakt onderdeel uit van een bredere totaalvisie voor het landgoed. In overleg met de gemeente Súdwest-Fryslân is ervoor gekozen deze visie gefaseerd uit te voeren.

De eerste fase voorziet in een veldschuur en een buitenzwembad. De veldschuur wordt gebruikt voor de opslag van materiaal en materieel dat nodig is voor het beheer van het landgoed. Het zwembad komt direct bij de bestaande woning te liggen en is uitsluitend bedoeld voor privégebruik.
Bij de inrichting is nadrukkelijk rekening gehouden met het groene karakter van het terrein. De veldschuur wordt dicht bij de bestaande tennisbaan geplaatst en rondom voorzien van een robuuste groenstrook. Daardoor wordt de nieuwe bebouwing onderdeel van de bestaande landschappelijke structuur in plaats van een losstaand element in het open landschap.

Voor beide onderdelen was een BOPA nodig. De veldschuur is voorzien op gronden met de bestemming ‘Groen’. Een veldschuur is daar alleen toegestaan wanneer hiervoor een specifieke aanduiding aanwezig is, en die ontbrak. Het zwembad ligt binnen de bestemming ‘Tuin’, maar ook daar stond het omgevingsplan een dergelijk bouwwerk niet rechtstreeks toe op de gekozen locatie.
BNO heeft daarom een ETFAL-motivering opgesteld waarin de twee afwijkingen in samenhang met de bijzondere ligging van het landgoed zijn beoordeeld. Daarbij is onder meer aandacht besteed aan water, natuur, archeologie, landschap, externe veiligheid en de stedenbouwkundige inpassing.

De grootste uitdaging was de landschappelijk en ecologisch gevoelige ligging. De Gravinnepoel vormt een waardevol natuurgebied en het nabijgelegen Sneekermeergebied is aangewezen als Natura 2000-gebied. De afstand tot dit gebied bedraagt ongeveer 340 meter. Voor de ontwikkeling is daarom een flora- en faunaquickscan uitgevoerd en is voor de realisatiefase een AERIUS-berekening gemaakt. Uit deze onderzoeken kwamen geen belemmeringen voor het plan naar voren. Wel moet bij de uitvoering rekening worden gehouden met onder meer broedseizoenen en de algemene zorgplicht voor aanwezige soorten.
Ook de positie van de veldschuur vroeg om een zorgvuldige ruimtelijke keuze. De schuur wordt niet prominent in het open gebied geplaatst, maar opgenomen in de groene structuur van het landgoed en uitgevoerd met een sobere vormgeving, natuurlijke materialen en een donkere kap. Het zwembad ligt juist dicht bij de bestaande woning en blijft vanuit de openbare ruimte vrijwel uit het zicht.
Zo wordt ruimte geboden aan extra woonkwaliteit én aan het praktische beheer van een bijzonder landgoed, zonder het landschappelijke karakter rond de Gravinnepoel uit het oog te verliezen.